Voordat chocolade een wereldwijde passie werd, begon het met cacao—en geen enkel land heeft dat verhaal zo gevormd als Ivoorkust.
Ivoorkust staat bekend als de grootste cacaoproducent ter wereld, verantwoordelijk voor ongeveer 40% van de wereldwijde voorraad. Dat is een hoop bonen! Maar het verhaal achter die bonen is gelaagd met geschiedenis, cultuur, uitdagingen en spannende veranderingen.
Geschiedenis van cacao in Ivoorkust
Cacao in Ivoorkust gaat terug tot het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw, toen het onder Frans koloniaal bestuur werd geïntroduceerd als een handelsgewas bedoeld voor export. Vanaf het begin werd de groei ervan bepaald door een diepgaander verhaal van uitbuiting, waarbij de meeste boeren weinig keuze of macht hadden in het systeem en de arbeidsomstandigheden zwaar waren.
Ondanks deze omstandigheden omarmden Ivoorkustse boeren cacao en maakten het hun eigen. Door veerkracht en aanpassing verbouwden zij cacao met zoveel vernieuwing en doeltreffendheid dat het een pijler van de nationale economie werd. Cacao in Ivoorkust kende een enorme groei gedurende de 20e eeuw. Rond het midden van de jaren zeventig was het land de grootste cacaoproducent ter wereld geworden, een titel die het sindsdien onafgebroken heeft behouden. Het gunstige klimaat, vruchtbare grond en overheidssteun via subsidies en infrastructuur hielpen de productie naar nieuwe hoogten te brengen.
Vandaag de dag beslaat de cacaoteelt een groot deel van het landbouwlandschap van Ivoorkust en biedt het levensonderhoud aan miljoenen mensen in het hele land. Het merendeel van de cacao wordt verbouwd op familiebezit met traditionele methoden.
De uitdagingen achter de chocolade
Hier is de waarheid: hoewel de cacaosector in Ivoorkust enorm is, kent zij ook problemen. Duurzaamheid, ethiek en waarde liggen aan de basis van veel uitdagingen, waaronder:
- Kinderarbeid en ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
- Ontbossing door uitbreidende landbouw
- Lage prijzen aan de boer en ongelijke waardeverdeling
Zelfs terwijl chocoladebedrijven wereldwijd winst maken en jaarlijks miljarden verdienen, ontvangen lokale Ivorianen, waaronder boeren en lokale bedrijven, vaak slechts 5–7% van de wereldwijde winst. Ivoorkust verdient een veel groter deel van de economische voordelen uit de chocolade-industrie. Deze ongelijkheid beperkt het vermogen van lokale gemeenschappen om te investeren in duurzame landbouw, infrastructuur of lokale chocoladeproductie, wat op lange termijn risico’s oplevert voor zowel de mensen als de wereldwijde cacaovoorraden.
Benieuwd naar de huidige uitdagingen in de cacaosector? 👉 Bekijk onze blog over het wereldwijde tekort aan cacao.
Deze problemen zijn complex en hebben geen snelle oplossingen. Maar er zijn veelbelovende inspanningen van zowel de overheid als belanghebbenden in de sector om deze kwesties aan te pakken.
Er lopen projecten om kinderarbeid tegen te gaan, herbebossing te bevorderen en ervoor te zorgen dat boeren eerlijke prijzen voor hun gewassen krijgen. Certificeringsprogramma’s zoals Fair Trade en Rainforest Alliance winnen ook aan populariteit, waardoor consumenten de zekerheid krijgen dat de cacao in hun chocolade op een ethisch en duurzamer wijze is verkregen.
Het Cacaovruchtenlaboratorium van Ivoorkust
Een van de meest opwindende veranderingen vindt plaats via het Cacaovruchtenlaboratorium, een baanbrekend project dat de macht rechtstreeks in handen legt van Ivoorkustse vrouwen.
Dit initiatief ondersteunt vrouwelijke boeren bij het produceren en vermarkten van hun eigen cacaoproducten, van chocoladerepen tot cacaosap. Dit is een belangrijke stap in het versterken van lokale economieën, vooral door vrouwen te versterken die traditioneel beperkte toegang hebben tot grond, krediet en opleiding in de cacaosector.
Het laboratorium helpt bij het creëren van de eerste volledig door vrouwen beheerde microfabriek in Ivoorkust, die niet alleen chocolade produceert, maar ook cacaosap—een verfrissend drankje gemaakt van het witte vruchtvlees dat normaal gesproken wordt weggegooid tijdens de fermentatie van de bonen. Door dat vruchtvlees om te zetten in winst, kunnen boeren hun inkomen met tot wel 30% per kilo verhogen met minimale extra inspanning.
De eerste deelnemers? Een groep van 400 vrouwelijke boeren van de COVIMA-coöperatie in Marahoué, die samenwerken met partners zoals Beyond Beans, Kumasi Drinks, Rokbar en technische experts van Koa en Döhler Holland.
Het is vrouwelijk geleide vernieuwing die goed is voor mensen en de aarde.
Wat de toekomst brengt
De cacaosector van Ivoorkust staat op een kruispunt. Enerzijds blijft het een wereldwijde cacaokrachtpatser. Anderzijds groeit de druk om milieu- en arbeidspraktijken te verbeteren. Tegelijkertijd zoeken boeren en lokale gemeenschappen een eerlijker deel van de wereldwijde waarde van chocolade.
Het goede nieuws is dat er beweging is. Van lokale coöperaties tot internationale samenwerkingen, steeds meer aandacht (en middelen) gaat uit naar hoe cacao wordt verbouwd—niet alleen hoeveel.
En dat doet ertoe voor ons allemaal. Want de volgende keer dat je geniet van een stukje pure chocolade of cacaopoeder door je ochtenddrank roert, is de kans groot dat de bonen uit Ivoorkust komen.
Het kiezen van ethisch verkregen cacao is een kleine manier waarop we de mensen die het verbouwen kunnen steunen. Het is een eerste stap om het verhaal van cacao te verschuiven van uitbuiting naar versterking.