Cacao in Honduras

Cacao wordt al duizenden jaren verbouwd in Honduras, waardoor het een van de historisch rijkste cacao-oorsprongen ter wereld is.

Lang voordat de Europeanen arriveerden, erkenden inheemse beschavingen zoals de Maya-beschaving en het Lenca-volk cacao als veel meer dan voedsel. 

Cacao in Honduras was heilig. Het werd geconsumeerd in ceremoniële dranken, gebruikt in rituelen, gewaardeerd om zijn geneeskrachtige eigenschappen en zelfs verhandeld als een vorm van geld. Vanaf het allereerste begin was cacao diep verweven in het culturele, geestelijke en sociale leven.

Koloniale Uitbreiding & Wereldwijde Vraag

Toen de Spanjaarden in de 16e eeuw in Honduras aankwamen, troffen zij bloeiende cacaoteelt aan en herkenden snel het economische potentieel ervan. Onder het koloniale bewind verschenen overal cacaoplantages: vooral langs de noordelijke Atlantische kust en in de vruchtbare dalen van Copán en Olancho.

De cacaoproductie in deze periode was sterk afhankelijk van inheemse arbeid en tot slaaf gemaakte Afrikanen, gedreven door Europa’s groeiende honger naar chocolade. Op het hoogtepunt van het koloniale tijdperk was Honduras uitgegroeid tot een van de belangrijkste cacaouitvoerders van Midden-Amerika, die bonen voornamelijk aan Spanje leverde. Hondurese cacao werd gewaardeerd om zijn rijke smaak en kwaliteit en speelde een belangrijke rol in de koloniale economie.

Teruggang na Onafhankelijkheid

Na de onafhankelijkheid maakte de cacaosector in Honduras een lange periode van achteruitgang door. Politieke onrust, economische veranderingen en verschuivende landbouwprioriteiten leidden ertoe dat boeren zich op andere gewassen gingen richten. Eens centrale cacaoteeltgebieden verdwenen in relatieve vergetelheid en cacao verloor zijn status als hoeksteen van de landbouwidentiteit van het land.

Maar gelukkig eindigde het verhaal daar niet.

Een Cacaowedergeboorte in Honduras

Tegenwoordig maakt Honduras een wat wij een cacaowedergeboorte noemen door. Aangestuurd door lokale boeren, coöperaties, overheidssteun en internationale samenwerkingen, bouwt het land zijn reputatie als herkomst van fijnproeverscacao weer op.

De focus is verschoven naar:

• Kwaliteit boven kwantiteit

• Duurzame en herstellende landbouw

• Uitmuntendheid in fermentatie en nabehandeling

• Directe handel en betere inkomsten voor boeren

Deze wedergeboorte in Honduras sluit aan bij de groeiende wereldwijde vraag naar traceerbare, ethisch geproduceerde fijne chocolade.

Cacaoteelt aan de Atlantische Kust van Honduras

De Atlantische (Caribische) kust biedt ideale omstandigheden voor cacaoteelt: warme temperaturen, hoge luchtvochtigheid en vruchtbare bodems. Deze regio is nu het hart van de Hondurese cacaoproductie.

Belangrijke feiten over cacaoteelt hier:

• Ongeveer 80% van de cacaoboeren bewerkt minder dan één hectare

• Slechts 10% van de cacao wordt als hoge kwaliteit geclassificeerd

• Boeren ontvangen historisch gezien slechts zo’n 5% van het totale inkomen in de toeleveringsketen

Deze ongelijkheden hebben geleid tot inspanningen in de hele sector om rechtvaardigheid te verbeteren. Directe handelsrelaties en programma’s gericht op boeren streven er nu naar om leefbare inkomens, verbeterde kwaliteit en langdurige duurzaamheid te waarborgen.

Op regionaal niveau staat Honduras op de tweede plaats in Midden-Amerika voor cacaoproductie.

Boeren, Coöperaties & Lokale Impact

Een opvallend voorbeeld is ASOPROPIB (Asociación de Productores de Pico Bonito), een coöperatie van 216 boeren, waaronder 75 vrouwen, gevestigd in de regio Atlántida.

Zij richten zich op opleidingsprogramma’s, verbeterde fermentatie- en droogcentra en kwaliteitsgerichte nabehandelingspraktijken.

Dankzij hun inspanningen hebben boeren aanzienlijk hogere prijzen voor hun cacao kunnen bedingen, met prijzen aan de poort van de boerderij van ongeveer $3,70/kg. Velen planten ook nieuwe cacaobomen als onderdeel van agrobosbouwsystemen die de biodiversiteit en bodemgezondheid beschermen (dat zien we graag!).

Duurzaamheid & Agrobosbouw

Duurzaamheid staat centraal in de toekomst van cacao in Honduras. Het land wordt gesteund door een groeiende focus op agrobosbouw en milieuvriendelijke landbouwmethoden, met initiatieven gericht op het behoud van biodiversiteit, verbetering van boereninkomens en versterking van de kwaliteit na de oogst. 

De Hondurese overheid heeft ook de waarde van cacao erkend en introduceerde initiatieven zoals de Bono Tecnológico Productivo, die cacaoplanten aan boeren verstrekt om de productie en het plattelandsbestaan te versterken.

In 2020 exporteerde Honduras ongeveer 1.700 ton cacao, wat ongeveer $6,1 miljoen USD opleverde. Het is duidelijk dat cacao een groeiend economisch belang heeft.

Uitdagingen — en Kansen

Ondanks deze vooruitgang blijven er uitdagingen:

• Beperkte toegang tot financiering

• Druk door klimaatverandering

• Tekorten in infrastructuur en logistiek

Toch bieden deze uitdagingen ook kansen — voor vernieuwing, ethische investeringen en diepere samenwerking tussen boeren, makers en chocoladebedrijven wereldwijd.

De Toekomst van Cacao in Honduras

Van het oude ceremoniële gebruik tot de moderne productie van fijnproeverscacao, het verhaal van cacao in Honduras is er een van uitdaging en vernieuwing. De diverse genetica, kleinschalige systemen en inzet voor duurzaamheid maken Honduras tot een veelbelovende herkomst voor de toekomst van chocolade. 

Naarmate de wereldwijde vraag naar betekenisvolle, verantwoord verkregen cacao groeit, herwint Honduras gestaag zijn plaats als producent en (nog belangrijker) als hoeder van het cacaoverleden.

Cacao hier is niet zomaar een gewas. Het is geschiedenis, levensonderhoud en identiteit die zich nog steeds ontvouwen.