Herplanten van cacao, boom voor boom

Planten na verlies  

Soms hangt de toekomst van cacao af van de eenvoudigste beslissing: of je na verlies opnieuw plant.

Wanneer klimaatextremen cacaoboerderijen treffen, komt de schade niet altijd ineens. Het nestelt zich in de grond. Het kan beginnen met een paar rijen jonge bomen die ontbreken. Kleine stukken land die na overstromingen kaal zijn achtergebleven. Maar deze gevolgen weerspiegelen jaren van zorg die in één seizoen ongedaan worden gemaakt.

In Bolivia is dit een realiteit waarmee veel cacaoboeren steeds vaker te maken krijgen. Zwaardere regenval, overstromingen, branden en langere droge periodes veranderen het beeld van landbouw en hoe snel dingen verloren kunnen gaan.

Hier begint ons boomplant-microproject.

Opnieuw beginnen

Samen met onze Boliviaanse cacaopartner Sicirec ondersteunen we boeren bij het herplanten van cacaobomen in gebieden die getroffen zijn door klimaatgerelateerde schade, terwijl we ook nieuwe agroforestrypercelen aanleggen, een vorm van landbouw waarbij cacao groeit naast fruitbomen, houtsoorten en inheemse bosplanten. 

Sicirec is een organisatie die sinds 2006 samenwerkt met kleinschalige boeren en inheemse gemeenschappen in de laaglanden van Bolivia. Ze helpen boeren overstappen op agroforestry en creëren systemen die zowel hun levensonderhoud als ecosystemen beschermen.

Op het veld begint dat werk eenvoudig. Boeren bereiden het land voor, vaak door bananenbomen te vervangen door cacaovariëteiten die lokaal bekend staan als “gringo cacao.” De bodem wordt zorgvuldig bekleed, geopend met gespecialiseerde gereedschappen, en jonge cacaoplanten worden met de hand geplaatst.

Elke boom die via dit microproject wordt geplant, staat voor meer dan alleen een vervanging. Het is een beslissing om bij cacao te blijven, zelfs wanneer de klimaatcondities die keuze moeilijker maken.

Waarom het planten van bomen nu belangrijk is

Cacao is geen kortetermijngewas. Bomen hebben jaren nodig om te rijpen, wat betekent dat wanneer jonge planten verloren gaan door overstromingen of brand, boeren toekomstige oogsten verliezen nog voordat die er zijn.

Zonder ondersteuning voor herbeplanting kunnen die verliezen boeren ertoe brengen andere vormen van landgebruik te kiezen, zoals veeteelt, die snellere opbrengsten bieden. Maar die opbrengsten zijn vaak van korte duur, met uitgeputte bodems en verdwenen bossen als gevolg.

We willen die druk verminderen door te investeren in het planten van cacaobomen. Onze microprojectfinanciering is specifiek gericht op het planten van cacaobomen waarmee boeren beschadigde percelen kunnen herstellen, hun boerderijen kunnen herbouwen en kunnen blijven werken binnen agroforestrysystemen waar cacao groeit naast andere bomen en gewassen.

Een deel van de cacaazaailingen die via dit project worden ondersteund, wordt al gebruikt om bomen te vervangen die eerder dit jaar door zware overstromingen verloren gingen. Boeren kunnen nu herstellen wat verloren is gegaan in plaats van helemaal opnieuw te moeten beginnen.

Waar het project nu staat

Dit is een doorlopend project en de voortgang vindt plaats in fasen.

Tot nu toe zijn 2.353 geëntte cacaazaailingen, ondersteund door The Cocoa Circle, geleverd aan boeren die samenwerken met Sicirec. Omdat het droge seizoen nadert, hebben we ons gericht op de gebieden die het meest getroffen zijn door recente overstromingen, waar herbeplanting het meest urgent was.

De resterende zaailingen worden verdeeld bij de terugkeer van de regen, die momenteel gepland staat voor november, wanneer de omstandigheden verbeteren en jonge bomen een betere overlevingskans hebben.

In totaal heeft dit microproject als doel om samen met inheemse gemeenschappen, waaronder Tsimanes-boeren, tot 8.000 cacaobomen te planten. “Leg Tsimane uit”

Naast het planten van bomen zullen toekomstige fasen van het project ook essentiële gereedschappen en infrastructuur ondersteunen. We zullen gereedschappen leveren zoals fermentatieboxen, droogtafels en snoeigereedschap, om zo op lange termijn een goede kwaliteit cacao te garanderen.

Veerkracht opbouwen, langzaam

Bomen planten levert geen directe resultaten op. De impact van dit werk wordt pas over jaren volledig zichtbaar, wanneer de bomen volwassen zijn en de boerderijen stabiel zijn. 

Maar juist daarom investeren we in microprojecten zoals dit. Niet als snelle oplossingen, maar als langetermijnverbintenissen die zijn afgestemd op echte behoeften ter plaatse.

Door nauw samen te werken met lokale partners en landbouwgemeenschappen kunnen we cacaosystemen ondersteunen die ontworpen zijn om te blijven bestaan, zelfs als de klimaatcondities blijven veranderen.

Dit project is nog in ontwikkeling. We blijven updates delen naarmate er meer bomen worden geplant en de volgende fasen vorm krijgen. Voor nu gaat ons werk door: één zaailing, één perceel, één boerderij tegelijk.