Wat zie jij als je aan een boerderij denkt?
Voor de meesten is het vaak een uitgestrekt veld met misschien een paar bomen. Dieren van één soort opgesloten, of een zee van één gewas.
Maar als je door de poorten van de cacaoplantage Hacienda RC loopt, zie je iets anders dan bij elke landbouwboerderij die je waarschijnlijk eerder hebt gezien. Je ziet een wildreservaat.
In Comalcalco, Tabasco, Mexico is cacao bij Hacienda RC niet zomaar een gewas. Het is onderdeel van een biodiverse ecosysteem omringd door torenhoge fruitbomen, verlegen brulapen en het gezoem van het leven. Elke soort draagt iets unieks bij aan de bodem en voedt de kringloop van het leven.
Klinkt als een paradijs. En het wordt allemaal in leven gehouden dankzij één vrouw: Viridiana de la Cruz.
Een zegen beschermen
Viridiana had zichzelf niet altijd als cacaoboer voorgesteld. In feite werkte ze in de bankwereld tot de dood van haar vader, Rosain de la Cruz. Vanaf dat moment stond de toekomst van de familieboerderij op het spel. Zou het land verkocht worden? Gerooid voor vee?
Niet zolang Viri het voor het zeggen heeft.
Met het vaste geloof dat de haciënda van haar familie het waard was om voor te vechten, keerde ze terug naar het regenwoud.
“Mensen zeiden: ‘Je weet niet hoe je met deze grond moet werken. Je moet het verkopen’,” vertelt ze ons. Maar voor Viridiana was dit meer dan grond. “Dit is een zegen. Een zegen waar mijn vader en grootvader voor hebben gewerkt. En als zij ervoor hebben gewerkt, waarom zou ik dat dan niet doen?”
Vandaag de dag verzorgt Viridiana het 13 hectare grote plantage met hulp van haar partner Miguel en haar zussen — en bewaart zo een erfgoed dat net zozeer over biodiversiteit en familie gaat als over kwaliteitscacao.
Een boerderij die een bos is
Stap binnen bij Hacienda RC, en je begrijpt waarom deze plek de strijd waard is. Het is een agroforestry paradijs. Cacaobomen gedijen in de schaduw van hoge fruit- en houtbomen. Sinaasappels, mameys, pepers, kaneel en zelfs koffieplanten creëren een rijk, gebalanceerd ecosysteem.
Hier bruist het leven van de bodem tot aan de boomtoppen. Je ziet eekhoorns, kleurrijke vogels en families brulapen die boven je hoofd slingeren — een soort die bedreigd wordt door stijgende temperaturen en droogte.
Viridiana weet dat het bewaren van deze balans de enige weg vooruit is. “We voeden de grond met organische meststoffen die we zelf maken, waardoor de plant in droogte wordt gevoed,” zegt Viri. Terwijl ze spreekt, snoeit ze de cacaobomen voorzichtig, om de bloemkussentjes die essentieel zijn voor toekomstige groei niet te beschadigen.
De Klimaatstrijd
Dit erfgoed komt niet vanzelf. De afgelopen jaren hebben onvoorspelbare regenval oogsten vertraagd, opbrengsten verkleind en de veerkracht van elke boer op de proef gesteld. Begin 2024 verwoestten branden 19% van de boerderij, vernietigden bomen en beïnvloedden het delicate evenwicht tussen bodem, plant en dier.
Viridiana draait niet weg voor deze realiteit. Ze gaat er recht op af— plant nieuwe cacaobomen en zoekt manieren om haar gewas te helpen zich aan te passen aan het opwarmende klimaat.
Een van de grootste uitdagingen? Zorgen dat haar cacaobonen gelijkmatig drogen en bederf vermijden ondanks onvoorspelbare seizoenen. Zonder oplossing gaat haar oogst verloren.
“We hadden veel problemen met de zon omdat het hier in maart heel veel zon begint te geven voor het drogen,” vertelt Viri ons.
“Misschien omdat we niet de ideale infrastructuur hebben, hebben we last van de zon. Want als de boon niet op een bepaalde manier wordt gedroogd, sluiten de poriën en kan het vocht niet ontsnappen.”
“Wat we willen is dat een boon goed gefermenteerd is en dat een boon goed gedroogd is, want hier kan hij door de vochtigheid bederven.”
Een Erfgoed dat Roept
Viridiana en Miguel behouden niet alleen cacao. Ze delen het met de wereld. Van het creëren van een gezellige proefruimte en een kleine chocoladewerkplaats tot het ontvangen van bezoekers met cacao-pulp smoothies en biercombinaties, ze nodigen mensen uit om de vele smaken van cacao en de cultuur die het gevormd heeft te ervaren.
“Als we hard werken, kunnen we echt producenten zijn en de wereld vertellen, weet je, dat dit mijn cacao is, een fijne aroma cacao,” vertelt Viri ons.
“Ik wil het doen voor mijn kinderen. Helemaal voor mijn kinderen.”
Waarom Hacienda RC Belangrijk Is
In een wereld waar veel boerderijen plaatsmaken voor veeteelt of monocultuur, kiest Viridiana ervoor om het diverse leven te beschermen waar Hacienda RC voor staat.
Ze laat de wereld zien dat duurzame, biologische landbouw die landherstel bevordert in plaats van ontbossing, de manier is om klimaatverandering tegen te gaan.
Het is niet makkelijk, maar voor Viri is het de moeite waard. Wij denken er ook zo over.
Doe met ons mee om boerderijen zoals @haciendarc te steunen, die geworteld zijn in verhalen en met een doel groeien. Bekijk het verhaal van Viri — nu live in Aflevering 5.
1,5 - 2 uur
Middelgroot
